Koła gospodyń wiejskich na Wileńszczyźnie – idea, która nabiera realnych kształtów

Projekt „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi”, realizowany przez Fundację Polska Gospodyni przy wsparciu Senatu RP, konsekwentnie przechodzi od idei do działania. Jego celem jest upowszechnienie modelu kół gospodyń wiejskich wśród Polek mieszkających na Litwie oraz stworzenie przestrzeni do współpracy, wymiany doświadczeń i budowania kobiecych wspólnot opartych na tradycji i aktywności społecznej. Pierwsze koła już powstają!

We wrześniu odbyła się druga część projektu – wizyta studyjna przedstawicielek Wileńszczyzny w Polsce. Uczestniczki mogły z bliska przyjrzeć się funkcjonowaniu kół gospodyń wiejskich w różnych regionach kraju i zobaczyć, jak szeroki może być zakres ich działań: od pielęgnowania dziedzictwa kulturowego po nowoczesną aktywność społeczną i gospodarczą.

Podlasie – historia, współpraca i kobieca sprawczość

Pierwszym etapem wizyty było Podlasie. W Białymstoku uczestniczki spotkały się z przedstawicielkami Stowarzyszenia 100-lecie Kobiet oraz środowiskiem Uniwersytetu w Białymstoku. Podczas rozmów podkreślano znaczenie kobiet w kształtowaniu historii lokalnej i społecznej. Prof. Urszula Wróblewska zaprezentowała wyniki badań archiwalnych dotyczących działalności przedwojennych kół gospodyń wiejskich na Wileńszczyźnie, pokazując, że idea ta ma głębokie, historyczne korzenie.

Kolejnym ważnym punktem było spotkanie w Krypnie, zorganizowane we współpracy z Fundacją OKNO NA WSCHÓD, realizującą projekt KGWpodlaskie. Uczestniczki poznały model wsparcia nowych kół, oparty na edukacji prawnej, finansowej i organizacyjnej oraz systemie Ambasadorek – doświadczonych liderek wspierających inne koła w regionie. Przykłady działań lokalnych KGW pokazały, jak duże znaczenie ma współpraca z instytucjami kultury i samorządem.

Mazury – koło jako centrum życia społecznego

Na Mazurach, w Lubajnach, uczestniczki mogły doświadczyć działalności koła gospodyń wiejskich jako otwartego domu dla całej społeczności. KGW „Luba” zaprezentowało szerokie spektrum inicjatyw – od wydarzeń kulturalnych i sportowych po warsztaty kulinarne, rękodzielnicze i teatralne. Wspólne działania pozwoliły uczestniczkom poczuć atmosferę współpracy i energii, jaka rodzi się w kobiecym kręgu.

Podhale – tradycja jako inspiracja do działania

Ostatnim etapem wizyty było spotkanie z KGW w Kościelisku, w Domu Regionalnym „Tradycja” w Chochołowie. Uczestniczki poznały model koła, które z powodzeniem łączy działania lokalne z projektami regionalnymi i ponadregionalnymi. Opowieści o wydarzeniach angażujących całą społeczność, pracy z młodym pokoleniem oraz twórczym podejściu do dziedzictwa kulturowego pokazały, że tradycja może być impulsem do nowoczesnych form aktywności.

Efekty projektu – konkretne działania i nowe struktury

W wyniku realizacji zadania powstało parasolowe Koło Gospodyń Wileńszczyzny, działające przy partnerze projektu – stowarzyszeniu „Paramos sfera” oraz Klubie „Wileńszczyzna jest Kobietą”. Podpisano list intencyjny o jego powołaniu.

Równolegle, na bazie wspólnot mieszkańców – podmiotów prawa litewskiego – zainicjowano tworzenie lokalnych kół gospodyń wiejskich w: Ławaryszkach, Szumsku, Ejszyszkach, Rykontach, Bujwidzach, Mejszagole oraz Papiszkach. W każdej z tych miejscowości podpisane zostały listy intencyjne o zawiązaniu kół.

Kobiece wspólnoty – tradycja i przyszłość

Uczestniczki projektu podkreślają, że wyjazd studyjny nie tylko dostarczył wiedzy i inspiracji, ale także wzmocnił poczucie wspólnoty i sprawczości. Projekt pokazał, że koła gospodyń wiejskich mogą stać się ważnym elementem życia społecznego na Wileńszczyźnie – miejscem współpracy, przekazywania tradycji i budowania relacji międzyludzkich.

Fundacja Polska Gospodyni kontynuuje działania na rzecz rozwoju tej inicjatywy, wspierając kobiety w tworzeniu struktur, które łączą dziedzictwo kulturowe z nowoczesnym podejściem do aktywności społecznej.

Zadanie „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi” dofinansowane w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku.

Dofinansowano ze środków budżetu państwa

Dotacja celowa na dofinansowanie realizacji zadania publicznego z zakresu opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za granicą.

Dofinansowanie: 115 000 zł

Całkowita wartość projektu: 123 900,17 zł

Umowa: sierpień 2025