Zanim uczestniczki projektu dotarły do Lubajn, odwiedziły Urząd Gminy Wiejskiej w Ostródzie, gdzie mogły zapoznać się z historią współpracy samorządu z kołami gospodyń wiejskich. Z zainteresowaniem słuchały o tym, jak władze gminy wspierają lokalne inicjatywy – od doposażenia kuchni po organizację szkoleń, wyjazdów i konkursów. Wójt podkreślił, że aktywność kobiet w małych miejscowościach to nie tylko pielęgnowanie tradycji, ale też budowanie lokalnej wspólnoty i rozwój społeczny wsi. – Nie wyobrażam sobie żadnej dużej imprezy bez kół gospodyń wiejskich – przyznał Bogdan Fijas, wójt gminy wiejskiej Ostróda, podczas spotkania z uczestniczkami projektu „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi”.
Obecnie w gminie działa dwadzieścia kół gospodyń (na czterdzieści sołectw), z czego tylko jedno – w Pietrzwałdzie – może pochwalić się kilkudziesięcioletnią tradycją. Reszta powstała na fali ustawy o kołach gospodyń wiejskich, ale rozwija się z niezwykłą energią i zapałem. Jak przyznał wójt, nie ma weekendu, żeby w którymś z kół nie odbywały się jakieś wydarzenia. Panie z kół gminnych nie tylko organizują wydarzenia lokalne, jak np. Dzień Chleba, Święto Dyni czy ziemniaka, ale też z dumą reprezentują Ostródę na konkursach takich jak „Bitwa Regionów”, „Polska od kuchni”, czy podczas dożynek regionalnych i ogólnopolskich.

Wizyta w KGW „Luba” w Lubajnach była jak wejście do domu, w którym zamiast ścian stoją uśmiechy – szczere, promienne, pełne ciepła. Energia i otwartość tych kobiet potrafią naładować człowieka lepiej niż najmocniejsza kawa. Sama nazwa koła, pochodząca od mazurskiego słowa „luba” – oznaczającego dom pod strzechą, pełen gościnności i rodzinnego ciepła – zdaje się mówić wszystko. W towarzystwie pań z „Luby” każda z uczestniczek z Wileńszczyzny czuła się jak wśród przyjaciółek – otoczona śmiechem, troską i tą prostą, piękną radością bycia razem.

Siedziba koła mieści się w pięknie odnowionym Centrum Aktywności Społecznej, gdzie znajduje się również nowoczesna kuchnia – taka, jaką ma niemal każde koło w gminie, co z dumą podkreślał wójt podczas porannego spotkania. Trudno spamiętać wszystkie inicjatywy „Luby”: w ich dorobku są zwycięstwa w ogólnopolskich konkursach, wizyty w telewizji, organizacja wydarzeń dla mieszkańców, takich jak „Rodzinne bieganie”, Palinocka – czyli tradycyjne wicie wianków i zabawa do rana – a także projekty artystyczne angażujące lokalną społeczność.

Nie dziwi więc, że również panie z Wileńszczyzny zostały zaproszone do aktywnego udziału w przedstawieniu teatralnym, podczas którego śpiewały i śmiały się do łez. Miałyśmy też warsztaty kulinarne i rękodzielnicze – pachnące mąką, drożdżami i... gliną. Panie z Lubajn pokazały, co się dzieje podczas wydarzeń takich jak Święto Chleba, Dyni czy Ziemniaka, warsztatów rękodzielniczych. Zagniatałyśmy chleb orkiszowy, który po godzinie w piecu zamienił się w ciepłe, chrupiące pajdy smarowane swojskim smalcem ze skwarkami. Robiłyśmy mazurskie rogaliki z tartym jabłkiem i marmoladą, które znikały jeszcze gorące, parzące palce i podniebienie. Potem przyszedł czas na glinę – z której powstawały kwiaty i talerze ozdobione odciskami hortensji, kłosów pszenicy i łodyg kopru.

Wyjeżdżając z Lubajn, miałyśmy wrażenie, że zabieramy ze sobą nie tylko smak świeżo upieczonego chleba i rogalików, ale też kawałek serca tych niezwykłych kobiet. Panie z KGW „Luba” udowodniły, że koło gospodyń wiejskich to coś więcej niż organizacja – to wspólnota, która daje siłę, uczy odwagi i przypomina, że najprostsze chwile bywają najpiękniejsze.

Takie spotkania, jak to w Lubajnach, pokazują, że kobiety – niezależnie od miejsca, z którego pochodzą – potrafią tworzyć wspólnoty oparte na serdeczności, pracy i wzajemnym wsparciu. Dzięki nim tradycja nie zamienia się w muzealny eksponat, lecz żyje – w śmiechu, w zapachu chleba, w dźwięku śpiewanej razem piosenki.

Zadanie „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi” dofinansowane w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku.

Dofinansowano ze środków budżetu państwa

Dotacja celowa na dofinansowanie realizacji zadania publicznego z zakresu opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za granicą.

Dofinansowanie: 115 000 zł

Całkowita wartość projektu: 123 900,17 zł

Umowa: sierpień 2025