Jeszcze kilka lat temu w województwie podlaskim działało zaledwie dziesięć kół gospodyń wiejskich. Dziś jest ich… siedemset! To liczba, która mówi wszystko – o energii kobiet, ich potrzebie wspólnoty i sile działania. Podczas spotkania w Krypnie, na które zaprosiła nas Fundacja Okno na Wschód, Gminny Ośrodek Kultury w Krypnie oraz lokalne koła z Długołęki, Krypna Wielkiego, Bajek-Zalesia i Rudy, usłyszałyśmy, że dziś koła gospodyń są traktowane jak dobro wspólne gminy.

Spotkanie było częścią projektu „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi”. Uczestniczki przez kilka godzin chłonęły doświadczenie i wiedzę o tym, jak funkcjonują koła w Polsce — jak współpracują z samorządami, instytucjami kultury i jak wspiera je Fundacja Okno na Wschód, realizująca projekt KGWpodlaskie.

Społeczność zamiast rywalizacji

Rozmowy w Krypnie miały w sobie coś z dobrej lekcji o partnerstwie. Panie z kół pokazały, że działalność społeczna może być prawdziwą radością i źródłem dumy. Nie chodzi w niej o współzawodnictwo, ale o współdziałanie – o tworzenie nowych jakości w relacjach między ludźmi.

Jak mówił Marcin Klejno, opiekun projektu KGWpodlaskie, Fundacja nie chciała powielać działań innych instytucji, które organizują konkursy czy wydarzenia rozrywkowe. Postawiła na coś trwalszego – na budowanie świadomości praw i obowiązków kół, które gospodarują publicznymi pieniędzmi, a także na wymianę doświadczeń między młodymi a doświadczonymi grupami. Tak powstały m.in. Inspiratoria oraz funkcja Ambasadorek KGW – kobiet, które wspierają koła w swoich powiatach, pomagają w księgowości, prawie, a czasem po prostu są „dobrym duchem” nowicjuszek.

Jedną z nich jest Marta Łapińska z KGW „Łapianka na Obcasach” w Łapach Szołajdach – członkini Rady Kobiet Województwa Podlaskiego. Jak sama przyznała, działalność w kole dała jej odwagę sięgać po nowe wyzwania i uwierzyć, że każda kobieta może być liderką w swojej społeczności.

Siła współpracy

Iwona Orłowska, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Krypnie, z entuzjazmem opowiadała o tym, jak współpraca z kołami zmieniła codzienne życie ośrodka. – Odkąd działamy razem, wszystko idzie sprawniej: rajdy dla dzieci, warsztaty, spotkania seniorów, wizyty studyjne, a nawet sadzenie zieleni wokół budynku. Z kołami można wszystko! – mówiła z uśmiechem.

Nie zabrakło też historii, które budzą podziw. Justyna Solnik, radna gminy Janów, przedstawiła swoje KGW „Warkocze i Falbanki” z Kwasówki – maleńkiej wsi, w której stoją zaledwie trzy zamieszkałe domy. A jednak raz w roku, gdy koło organizuje potańcówkę, przyjeżdżają… setki gości. To przykład, że pasja i zaangażowanie mogą przyciągnąć ludzi nawet tam, gdzie wydawałoby się, że nic się nie dzieje.

Babki z Długołęki i energia kobiet

Spotkanie nie obyło się bez muzyki i śmiechu. „Przebojowe Babki” z Długołęki porwały wszystkich do wspólnego śpiewu, a atmosfera stała się tak radosna, że ktoś żartobliwie rzucił: „Fajnie czasem zwiać z domu!”

Za integrację i świetny nastrój odpowiadała Anna Sędziak z Ośrodka Wspierania Organizacji Pozarządowych w Białymstoku, dzięki której powstały też pomysły na kilka nowych projektów – w tym książki inspirowane spotkaniem i obecnością gości z Wileńszczyzny.

Kobiety, które budują przyszłość

Spotkanie w Krypnie pokazało coś więcej niż tylko wymianę doświadczeń. To była lekcja o mocy wspólnoty – o tym, że koła gospodyń wiejskich nie są już tylko strażniczkami tradycji. Dziś to architektki lokalnej przyszłości – kobiety, które dzięki swojej energii, odwadze i pomysłowości naprawdę zmieniają świat wokół siebie.

Wyjeżdżając z Krypna, miałyśmy jedno przekonanie: ta historia dopiero się zaczyna.

Spotkanie w Krypnie odbyło się 11 września 2025 r.

Zadanie "Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi" dofinansowane w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku.

Dofinansowano ze środków budżetu państwa

Dotacja celowa na dofinansowanie realizacji zadania publicznego z zakresu opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za granicą.

Dofinansowanie: 115 000 zł

Całkowita wartość projektu: 123 900,17 zł

Umowa: sierpień 2025