„Nie ma, że się nie da, bo wszystko się da!” – to zdanie przewodnie, które najlepiej oddaje atmosferę spotkania uczestniczek projektu „Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi” z kobietami tworzącymi stowarzyszenie „Stulecie Kobiet” w Białymstoku. Już pierwszy dzień pobytu w Polsce przyniósł uczestniczkom potężną dawkę inspiracji i energii do działania.

Kobiety, które zmieniają rzeczywistość

Wizyta w Centrum Warszawska 50 – siedzibie Stowarzyszenia „Stulecie Kobiet” – była prawdziwą podróżą przez historie kobiet, które z pasją i determinacją realizują swoje marzenia. To miejsce powstało, by uczcić zarówno te znane, jak i te anonimowe bohaterki, które na przestrzeni dziejów budowały niezależność Polski swoją codzienną pracą, odwagą i społecznym zaangażowaniem.

Spotkanie przerodziło się w żywą opowieść o sile kobiecości i współpracy. Gościnne gospodynie wydarzenia – Anna Narel, założycielka Centrum i właścicielka hoteli, twórczyni Fundacji Fratino oraz współzałożycielka Forum Kobiet Podlasia, wraz z Mają Szumarską i Anną Pawłowską z Centrum Aktywności Społecznych w Białymstoku, udowodniły, że kobiety potrafią połączyć energię, biznes i empatię. Ich dewiza: zaufanie, zaangażowanie, rozwój – przyświeca każdej liderce społecznej, która działa na rzecz innych kobiet.

W spotkaniu uczestniczyła również Katarzyna Todorczuk, wójt nowo powstałej gminy Grabówka, która przyznała, że bez wsparcia innych kobiet trudno byłoby jej zdecydować się na start w wyborach. Dziś sama inspiruje i pokazuje, że współpraca i solidarność kobiet potrafią zmieniać świat lokalnych społeczności.

Kobiece historie – zapisane i odkrywane na nowo

O roli kobiet w historii mówiła Małgorzata Wenclik, prodziekan Filii Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie, współorganizująca inicjatywę Herstorie, w ramach której zapisywane są wspomnienia babć, mam i cioć – kobiet, które tworzyły historię codzienności, często niezauważoną w wielkich podręcznikach.

Z kolei prof. Urszula Wróblewska, dziekan Filii Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie, zwróciła uwagę na historyczne korzenie kobiecej aktywności społecznej:

– Jako historyk wychowania zajmuję się edukacją i działalnością społeczną, zwłaszcza w okresie międzywojennym. W archiwach wileńskich znalazłam wiele dokumentów potwierdzających, że już wtedy kobiety zakładały koła gospodarcze i gospodyń, które organizowały czytelnie, spotkania i uroczystości lokalne. W ten sposób integrowały społeczność i podnosiły poziom oświaty – mówi profesor. – To piękne, że współczesne kobiety kontynuują tę tradycję, wciąż łącząc ludzi i inspirując innych do rozwoju.

Profesor dodała, że w okresie międzywojennym to właśnie działalność kobiet była kluczowa dla podniesienia poziomu edukacji na Wileńszczyźnie, gdzie wciąż odczuwalne były dysproporcje między wschodnią a zachodnią częścią kraju. Koła gospodyń wiejskich często współpracowały z Macierzą Szkolną, wspierając inicjatywy edukacyjne i kulturalne.

Spotkanie, które zostaje w pamięci

Wieczór w Centrum Warszawska 50 był pełen inspirujących rozmów i wspomnień. Kobiety, które przyjęły uczestniczki projektu, dzieliły się swoimi doświadczeniami – jak łączyć życie rodzinne, zawodowe i społeczne, jak walczyć o swoje miejsce i marzenia, i jak wspierać inne kobiety w ich drodze.

Każda z nich to osobna historia determinacji, odwagi i twórczej energii. A wspólne przesłanie jest jedno – nie ma, że się nie da. Bo kobiety potrafią zrobić wszystko, jeśli działają razem.

Spotkanie w Białymstoku odbyło się 10 września 2025 r.

Zadanie "Koło gospodyń wiejskich na litewskiej ziemi" dofinansowane w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2025 roku.

Dofinansowano ze środków budżetu państwa

Dotacja celowa na dofinansowanie realizacji zadania publicznego z zakresu opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za granicą.

Dofinansowanie: 115 000 zł

Całkowita wartość projektu: 123 900,17 zł

Umowa: sierpień 2025